Emeklide gelir adaletsizliği derinleşiyor: Memur ve işçi aylıkları arasındaki fark rekor kırdı

 Yapılan son düzenlemeler ve toplu sözleşme farklarıyla birlikte memur emeklileri %18,6 zam alırken, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranının %12,19’da kalması, iki grup arasındaki maaş farkını %46,6’ya kadar yükseltti. 2016 yılında yalnızca %18,65 seviyesinde olan bu farkın on yıl içinde iki buçuk katına çıkması, emekli maaşı hesaplama sistemindeki yapısal sorunları ve "kök maaş" tartışmalarını yeniden Türkiye’nin ana gündem maddesi haline getirdi. Uzmanlar, mevcut sistemin daha fazla prim ödeyenin daha az maaş almasına neden olduğunu vurgulayarak, acil bir reform çağrısında bulunuyor.

"Kök maaş" sistemi alarm veriyor: 10 milyon emekli çözüm bekliyor
SGK uzmanları, mevcut emekli aylığı hesaplama tekniklerinin sosyal güvenlik sisteminde ciddi bir tıkanmaya yol açtığına dikkat çekiyor. SGK Uzmanı İsa Karakaş, kök maaşı düşük olan milyonlarca emeklinin yapılan zamları fiilen hissedemediğini belirterek, devletin düşük maaşları taban fiyata tamamlamak için kasasından %110’un üzerinde ek ödeme yapmak zorunda kaldığını ifade etti. Karakaş, "Sistem altüst oluyor; 16 milyon emeklinin sesine kulak verilmeli ve prim ödemesi ile alınan maaş arasında adaletli bir denge kurulmalı" uyarısında bulundu. Uzmanlar, çalışırken maaşından daha fazla kesinti yapılan memur emeklisi ile işçi emeklisi arasındaki makasın bu denli açılmasının sosyal barışı zedeleyebileceği görüşünde birleşiyor.

2000 sonrası sisteme "İntibak" şart: Uzmanlardan 2027 işareti
Emekli maaşlarının erimesindeki en büyük etkenin, 2000 ve 2008 yıllarında yapılan sistem değişiklikleri olduğu belirtiliyor. SGK Uzmanı Özgür Erdursun, 2000 yılından önce büyümeden alınan payın %100 olduğunu, ancak bu oranın %30’a düşürülmesiyle birlikte daha fazla çalışmanın daha düşük emekli aylığı anlamına gelmeye başladığını hatırlattı. Erdursun, 7-9 bin prim günü olan bir işçinin, 3 bin 600 günü olan bir memur emeklisinden çok daha az maaş almasının kabul edilemez olduğunu belirterek, hükümetin 2011 yılında yaptığına benzer bir "intibak düzenlemesi"ni 2027 yılı başında hayata geçirmesinin kaçınılmaz olduğunu savundu.

Türkiye Emekliler Derneği'nden çağrı: "Geçim kriterlerine uygun sistem kurulmalı"
Emeklilerin yaşadığı ekonomik darboğaza ilişkin bir değerlendirme de Türkiye Emekliler Derneği Genel Başkanı Kazım Ergün’den geldi. Mevcut karma hesaplama sisteminin emekliler arasında telafisi güç eşitsizlikler doğurduğunu belirten Ergün, hükümete çağrıda bulunarak; her emeklinin prim kazancına göre hak ettiği aylığı alması gerektiğini vurguladı. Ergün, "Kök aylıklar değersizleşti, yapılan zamlar emeklinin gerçek gelirini artırmıyor. Acilen geçim kriterlerini karşılayan, adil ve sürdürülebilir bir aylık hesaplama sistemine dönülmelidir" dedi. Emekli temsilcileri, sistemin sadece rakamlar üzerinden değil, insanca yaşam maliyetleri üzerinden yeniden kurgulanmasını talep ediyor.