Veli Ağbaba, 'Grev Yasakları' ile ilgili rapor hazırladı

CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Emek Büroları Koordinatörü Veli Ağbaba, "Grev Yasakları" ile ilgili rapor hazırladı.

POLİTİKA 13.01.2019, 11:53 probil
Veli Ağbaba, 'Grev Yasakları' ile ilgili rapor hazırladı

"Grev Yasakları" raporunda, AK Parti iktidarı döneminde, 200 bine yakın işçinin grev hakkının ellerinden alındığı belirtildi.

Raporda, İZBAN grevinin cumhurbaşkanı kararnamesi ile yasaklandığı hatırlatılarak, 7'si OHAL sürecinde olmak üzere, toplam 16 grevin bu iktidar döneminde "erteleme" adı altında yasaklandığı hatırlatıldı.
Grev yasaklamalarının 1980 darbesinin hemen ardından Kenan Evren tarafından getirildiği, AK Parti iktidarı döneminde de grev yasaklamalarının aynen devam ettiği savunulan raporda, "Hatta Evren döneminden daha ileriye taşınmıştır. AKP iktidarı döneminde 200 bine yakın işçinin grev hakkı elinden alınarak yasaklandı." ifadesi kullanıldı.

Geçmiş ve yakın döneme ilişkin grev yasaklama kararlarının aktarıldığı raporda, geçmişte Danıştay ve Anayasa Mahkemesinin "grev yasaklamalarının hak ihlali" olduğuna dair kararlar vermesine rağmen, bugün grev yasaklarını onaylayan kurumlar haline geldiği de belirtildi.

CHP GENEL BAŞKAN YARDIMCISI, EMEK BÜROLARI GENEL KOORDİNATÖRÜ VELİ AĞBABA’NIN GREV YASAKLARI İLE İLGİLİ RAPORU
GREV’İN İSMİ VAR KENDİSİ YOK

 AKP İKTİDARI DÖNEMİNDE GREV HAK OLMAKTAN ÇIKARILMIŞTIR.
 SON İZBAN GREVİNİN YASAKLANMASI İLE AKP DÖNEMİNDE 16 GREV YASAKLANMIŞ, 200 BİN İŞÇİNİN GREV HAKKI GASP EDİLMİŞTİR.
 2001-2015 ARASINDA YILLIK GREV SAYISI, 1985-2000 DÖNEMİNE GÖRE %85 AZALMIŞTIR.
 DANIŞTAY VE ANAYASA MAHKEMESİ GEÇMİŞ KARARLARININ AKSİNE GREVLERİ ONAYLAYAN NOTER KURUMLARI OLMUŞTUR.
 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU İLE EVREN DÖNEMİNİN YASAKLARI AYNEN DEVAM ETMİŞTİR.
 OHAL SÜRECİ İLE GREV YASAĞI KAPSAMLARI ARTTIRILMIŞ, EVREN DÖNEMİ YASAKLARI DAHA DA İLERİ TAŞINMIŞTIR.

GİRİŞ:

Cumhurbaşkanı Erdoğan OHAL’i patronlar rahat etsin işçiler greve çıkmasın diye kullandıklarını itiraf etmişti. Ayrıca son günlerde Cumhurbaşkanı sarf ettği bir cümlede ‘’ Artık grevler olmuyorsa işçilerin hakları veriliyor demektir’’ demişti. Oysa ki durum Cumhurbaşkanı’nın izah ettiğinin tam tersidir. İşçiler haklarını aldıkları gerekçesi ile değil, Cumhurbaşkanı’nın dile getirdiği gibi başta OHAL süreci olmak üzere AKP iktidarı döneminde ‘’grev’’ yasaklarının kapsamının genişletilmesi ve grevlerin yasaklanmasından kaynaklıdır.
Son İzban grevinin Cumhurbaşkanı kararnamesi ile yasaklanması ile 7’si OHAL sürecinde olmak üzere toplam 16 grev AKP iktidarı dönemin de ‘’erteleme’’adı altında yasaklanmıştır.
AKP iktidarı döneminde 200 bine yakın işçinin grev hakkı elinden alınarak yasaklandı.

Grev yasaklamaları 80 darbesinin hemen ardından Kenan Evren tarafından getirilirken, AKP iktidarı döneminde Grev yasaklamaları aynen devam etmiş hatta Evren döneminden daha ileriye taşınmıştır.

AKP DÖNEMİNDE ÇIKAN 6356 SAYILI SENDİKALAR VE TOPLU İŞ SÖZLEŞMESİ KANUNU VE GREV YASAKLAMALARI

6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesi kanunu 7 Kasım 2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmişti. Bu yasa Evren döneminde çıkan 2821 ve 2822 sayılı Sendikalar ve toplu iş sözleşmesinin bir benzeri olup, grev ertelemelerini ve yasaklamalarını aynen muhafaza etmiştir.
6356 sayılı sendikalar ve toplu iş sözleşmesine göre;

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile Bakanlar Kurulu’na milli güvenlik, genel sağlık ile ekonomik ve finansal istikrar gerekçeleri ile grev erteleme yetkisi verilmiştir.
 Grevler 60 gün süre ile ertelenmesi, 60 gün sonra grevin tekrar başlaması anlamına gelmiyor. Bu 60 gün süre içerisinde taraflar ya anlaşmak zorunda kalıyor yada yüksek hakem kararının vereceği karar uygulanıyor.

 Bankacılık hizmetleri, petro-kimya, doğal gaz üretimi, şehir içi ulaşım, Savunma Bakanlığı ve orduda çalışan sivil işçilerin grev yapması yasaklanmıştı. 2014 yılında Anyasa Mahkemesi’nin verdiği karara göre şehir içi ulaşım grev yasağı kapsamından çıkartılmış lakin 678 sayılı KHK ile grev yasağı kapsamı genişletilmiş, şehir içi ulaşım sektörüne tekrar grev yasağı kapsamı getirilmişti.
 Toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sırasında çıkacak uyuşmazlık sonucu yapılacak grevler (menfaat grevleri) dışındaki tüm grevleri yasa dışı grev olarak nitelemektedir.
 İş yavaşlatma, dayanışma grevi, sempati grevi, genel grev yasadışı hale gelmektedir.
 Yasanın tanımladığı grev (menfaat grevi) dışında yapılacak grevler ağır parasal yaptırımlara bağlanmakta ve ayrıca bu tür “kanunsuz” grevlere katılan işçilerin iş sözleşmelerinin tazminatsız feshedilmesi öngörülmektedir.

2001-2015 Arasında Yıllık Grev Sayısı, 1985-2000 Dönemine Göre %85 Azaldı
Aile, Çalışma ve Sosyal güvenlik Bakanlığının geçmiş verilerine göre;

1985-2000 yılları arasında yılda ortalama 127,5 grev gerçekleşirken grevlere katılan ortalama işçi sayısı 47.534'tü.
2001-2015 arasında ise yıllık grev ortalaması 20,2'ye, greve katılan işçi sayısı ise 6.713'e düştü.

AKP iktidarı döneminde 2002 ile 2019 yılları arasında ise toplam 16 grev erteleme adı altında yasaklanmıştır. Bu grevlerin 7’si OHAL döneminde yasaklanmıştır. Yasaklanan grevler;

1. AKP Hükümetinin yasakladığı ilk grev 1 Temmuz 2003’te Petrol-İş’in örgütlü olduğu Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret AŞ’deki grev oldu.

2. Hükümet 8 Aralık 2003’te, Kristal-İş üyesi 5 bin Paşabahçe işçisinin grevini daha başlamadan yasakladı.
3. Camda yasağın kalkmasının ardından, Paşabahçe işçileri 30 Ocak 2004 günü greve yeniden başladı. Ancak AKP, grevi ikinci kez yasakladı. Milli güvenliği bozucu gerekçesine genel sağlık gerekçesi de getirildi.
4. 21 Mart 2004’te Lastik-İş’in toplu iş sözleşmesi görüşmeleri anlaşmazlıkla sonuçlanınca 20 ayrı fabrikada 5 binin üzerinde işçinin aldığı grev kararı Bakanlar Kurulu tarafından yasaklandı.
5. 1 Eylül 2005’te, Türkiye Maden-İş’in örgütlü olduğu Erdemir Madencilik’teki grev yasaklandı.
6. 27 Haziran 2014’te 5 bin 800 işçinin Şişecam’a bağlı 10 cam fabrikasında 8 gündür sürdürdüğü grev, genel sağlığı ve milli güvenliği bozucu nitelikte olduğu gerekçesiyle yasaklandı.
7. 30 Ocak 2015’te Bakanlar Kurulu, Birleşik Metal-İş’in, aralarında Anadolu Isuzu, Demisaş Döküm, Federal Mogul, Sarkuysan ve Türk Prysmian Kablo’nun da olduğu 22 fabrikada uyguladığı grevi yasakladı.
8. 21 Temmuz 2014’te ise Bakanlar Kurulu, Çöllolar Kömür Sahası işyeri ile Çayırhan Kömür İşletmesinde, Türkiye Maden İşçileri Sendikası tarafından alınan grev kararını, genel sağlığı ve milli güvenliği bozucu nitelikte olduğu gerekçesiyle yasakladı.
OHAL döneminde yasaklanan grevler;
9. AKP, toplu iş görüşmelerinde anlaşmaya varılamaması üzerine Asil Çelik’te 18 Ocak 2017’de başlayacak grevi yasakladı.
10. Birleşik Metal-İş’in örgütlü olduğu EMİS’e bağlı işyerlerinde 20 Ocak 2017’de başlayan grev, Erdoğan’ın da imzasının bulunduğu bir kararla ‘milli güvenliği bozucu’ nitelikte olduğu gerekçe gösterilerek yasaklandı.
11. 20 Mart 2017 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, Akbank grevi ‘Ekonomik ve finansal istikrarı bozucu nitelikte’ olduğu gerekçesiyle başlamadan yasaklandı.
12. 22 Mayıs 2017 tarihli Resmi Gazete’de yer alan kararla Şişecam işçilerinin 24 Mayıs 2017’de başlatacağı grev “Milli güvenliği bozucu nitelikte olduğu” gerekçesiyle başlamadan yasaklandı.
13. Mefar İlaç Fabrikası'nda toplu sözleşme görüşmelerinden sonuç alınamaması üzerine alınan grev kararı Bakanlar Kurulu kararıyla yasaklandı. 5 Haziran 2017 tarihinde alınan kararda, “genel sağlığı bozucu nitelikte görüldüğünden” ifadeleri yer aldı.
14. MESS sözleşmesi kapsamında 130 bin işçiyi kapsayan ve 2 Şubat'ta (2018) başlayacak olan grev, Bakanlar Kurulu’nun kararı ve Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ıın onayıyla yasaklandı.

15. Petrol-İş üyesi Soda Kromsan işçilerinin Adana ve Mersin'de aldığı grev kararı grevin başlayacağı gün olan 23 Mayıs 2018'de Bakanlar Kurulu kararıyla yasaklandı.
16. İzmir Banliyö Taşımacılığı Sistemi Ticaret AŞ'ye (İZBAN) bağlı iş yerlerindeki grev, Cumhurbaşkanı kararı ile 60 gün süreyle ertelendi.

DANIŞTAY GREV YASAKLAMALARINI ONAYLAMAYA DEVAM EDİYOR

Geçmişte Danıştay ve Anayasa Mahkemesi’nin ‘’grev yasaklamalarının’’ hak ihlali olduğuna dair kararlar vermesine rağmen bugün Danıştay ve Anayasa Mahkemesi grev yasaklarını onaylayan kurumlar haline gelmiştir.

Geçmiş örneklere bakıldığında;

 27 Ocak 1991 tarihinde 160 işyerinde uygulanan ve 100 işyeri için alınan grev kararları milli güvenlik gerekçesiyle 60 gün süreyle ertelenmişti. Lakin Danıştay Türk-İş’in başvurusunu haklı bulmuş ve grev yasağının kalkmasına hükmetmişti.
 Çimse-İş 1990 yılında ertelenen grevi için Danıştay’a başvurmuş ve Danıştay 13.4.1990 tarihinde grev erteleme kararını durdurmuş ve sendika 23.5.1990 tarihinde yeniden greve çıkmıştır.
 1995’te grevleri ertelenen Liman-İş Sendikası tarafından açılan dava sonucunda da Danıştay 10. Dairesi grev erteleme kararının iptaline karar vermişti.

Yorumlar (0)